Żegnaj stary świecie? Scenariusze rozpadu Unii Europejskiej

środa
25.01.2017 17:00-18:30

Goście:

Bartłomiej Sienkiewicz – współzałożyciel Ośrodka Studiów Wschodnich, były Minister Spraw Wewnętrznych;

Ryszard Czarnecki – europoseł Prawa i Sprawiedliwości, wiceprzewodniczący Parlamentu Europejskiego;

Marcin Zaborowski – były dyrektor Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych, wiceprezes Centre for European Policy Analysis (CEPA);

Moderator:
Łukasz Pawłowski – publicysta i sekretarz redakcji „Kultury Liberalnej”.

***
„Unia Europejska to Niemcy. To w gruncie rzeczy narzędzie wykorzystywane przez Niemcy. Z tego powodu pomyślałem, że Wielka Brytania miała rację wychodząc z Unii. Sądzę, że inne państwa także wyjdą” – oto opinia wyrażona przez nowego prezydenta Stanów Zjednoczonych, Donalda Trumpa, w pierwszym wywiadzie udzielonym europejskiej prasie po zwycięskich wyborach.

W tej samej rozmowie Trump po raz kolejny nazywa NATO „przestarzałym”, zdecydowanie krytykuje politykę migracyjną Angeli Merkel, a zapytany czy bardziej ufa niemieckiej kanclerz czy rosyjskiemu prezydentowi odpowiada: „Na początku mam zaufanie do obojga. Ale zobaczymy jak długo to potrwa”.

Wypowiedź Trumpa dość powszechnie odebrano jako sygnał, że 45. amerykański prezydent jest gotów odstąpić od funkcjonującego od 70 lat sojuszu pomiędzy Europą Zachodnią a Stanami Zjednoczonymi. Zaledwie kilka dni później premier Wielkiej Brytanii, Theresa May, wygłosiła przemówienie, w którym zapowiedziała „czyste zerwanie” Wielkiej Brytanii z Unią Europejską, nawet jeśli oznaczało to porzucenie wspólnego europejskiego rynku.

Wśród międzynarodowych wstrząsów i rosnącej fali narodowego populizmu w poszczególnych krajach członkowskich, Unia wchodzi w rok 2017 z perspektywą dwóch niezwykle ważnych wyborów. Jeśli siły radykalnie anty-europejskie zwyciężą zarówno we Francji, jak i w Niemczech, trudno sobie wyobrazić, by UE zdołała przetrwać taki wstrząs w obecnym kształcie. Wezwania do referendum na temat członkostwa we Wspólnocie słychać coraz częściej na całym kontynencie.

Jednocześnie władze w Brukseli i Strasburgu starają się temperować antyeuropejskie nastroje wśród niektórych państw członkowskich poprzez wydawanie ostrzeżeń i grożąc sankcjami wobec tych rządów, które zdaniem Brukseli nie szanują standardów liberalnej demokracji. W czasie minionego roku to Polska – dotąd postrzegana jako wzór udanej transformacji demokratycznej – stała się obok Węgier Wiktora Orbána, enfant terrible europejskiej integracji.

Kilka tygodni temu wpływowy magazyn „Foreign Policy” opublikował artykuł, którego autorzy przekonywali, że „Polska nigdy nie była tak demokratyczna, jak się wydawało”. I oskarżali instytucje unijne o niechęć do wywierania odpowiedniej presji na kraje Europy Środkowej w procesie transformacji.

Czy zatem UE powinna zaostrzyć swoje stanowisko wobec buntowniczych rządów w Warszawie i Budapeszcie, czy przeciwnie, uszanować ich wezwania do zwiększenia autonomii krajów członkowskich wobec Brukseli? A może powtarzane od lat hasła „więc Europy” lub „,mniej Europy” same są już „przestarzałe”, ponieważ oczekiwania ludzi może zaspokoić tylko i wyłącznie inna Europa?

Jeśli na poważnie założymy, że Unia Europejska może nie przetrwać w obecnym kształcie, co pojawi się na jej miejscu, jak długo ten proces przemiany potrwa, czy doprowadzi do odrodzenia dawnych podziałów na Wschód i Zachód, a przede wszystkim, czy będzie to zmiana pokojowa?

***
Debata została zorganizowana przy wsparciu Parlamentu Europejskiego w ramach projektu Debating nEPwork. Projekt Debating nEPwork został zainicjowany przez The Red House Centre z siedzibą w Sofii we współpracy innymi członkami sieci Time To Talk, Depo (z siedzibą Istanbule) oraz „Kulturą Liberalną” (z siedzibą w Warszawie).

Żegnaj stary świecie? Scenariusze rozpadu Unii Europejskiej

Lokal przy ul. Andersa 29 oraz ul. Jazdów 3/12
jest wykorzystywany na cele kulturalne
przez Projekt: Polska dzięki pomocy Miasta Stołecznego Warszawy – Dzielnicy Śródmieście.

Warszawa Śródmieście

Materiały ze strony są dostępne na licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa 4.0
(o ile nie jest to stwierdzone inaczej). Pewne prawa zastrzeżone na rzecz Projekt: Polska.
Creative Commons License

Projekt: Polska
☀ szota.biz