Baba w ogień, chłopom lżej

poniedziałek
18.04.2016 18:00

Zapraszamy na trzecie spotkanie z cyklu “Strefa wolna od milczenia”. Tym razem wykłady wygłoszą Katarzyna Gołos oraz Anna Goworek z Culture ON. Następnie Bartosz Wileński, dziennikarz “Gazety Wyborczej”, opowie o toczących się obecnie w Niemczech procesach rehabilitujących skazane na stos czarownice. Zwieńczeniem spotkania będzie panel dyskusyjny poświęcony książce “Czary, alchemia, opętanie w kulturze na przestrzeni stuleci” (red. J. Pietrzak-Thébault, Ł. Cybulski).

WYKŁAD 1: Wiedźmy domowe – (anty)feminizm w literaturze plebejskiej XVI i XVII wieku

W jakich sprawach polskie niewiasty XVI i XVII pisały do królów? Czego oczekiwały od ówczesnego prawodawstwa? Możliwości władania bronią i prawa do ,,barwienia’’ twarzy, przywileju wyborczego i niebudzenia przed dziewiątą rano, możliwości dysponowania własnym majątkiem i podawania piwa do śniadań – wachlarz żądań był tak szeroki, jak wielobarwna jest kobieca natura. Celem wykładu będzie pokazanie pozycji kobiety na przełomie XVI i XVII wieku, przedstawienie miejsca, jakie zajmowały (w zależności od swojego stanu) zarówno na polu społecznym, jak i w zaciszu domowym. Bazą do rozważań będą teksty publicystyczne i literackie pióra ówczesnych szlachciców-feministów, parodiowane następnie przez mieszczan-szowinistów, skutkiem czego przerodziły się w paszkwile na niedostatki kobiecych rozumów.

WYKŁAD 2: Kolankowy demon czarownicy – jaką rolę odgrywały zwierzęta w czarnej magii

Największa popularność czarnej magii i jednocześnie jej eliminacja przypada w Europie na okres XIV i XVII w. To wtedy odbywały się polowania na czarownice, podczas których kobiety były poddawane torturom, próbom wody, łez czy też ognia. Jak jednak rozpoznawano czarownice? Według zachowanych zeznań świadków, dowodem winy owych – najczęściej samotnych – kobiet, była m.in. obecność w ich gospodarstwach zwierząt, które nie były trzymane wyłącznie ze względu na ich użyteczność, ale pełniły rolę domowych ulubieńców. Wykład ma na celu ukazanie, jak postrzegane były w tamtym czasie zwierzęta (zwłaszcza domowe, ale nie tylko), dlaczego posądzane były o władanie czarną magią oraz jak ową magią miały się posługiwać. Czy psy, koty, konie, kozły, koguty, zające, fretki, łasice, szczury, ropuchy, węże rodziły się z magicznymi zdolnościami, były wcieleniem szatana, a może zwykłymi zwierzętami, poddanymi jednak woli potężnej wiedźmy? Jaką rolę odgrywały podczas rytuałów okultystycznych? Druga część wykładu będzie natomiast próbą przedstawienia tego, ile z dawnych wierzeń zostało zachowanych w późniejszej sztuce (głównie literaturze oraz malarstwie) oraz popkulturze.

////////////////////////

Katarzyna Gołos (ur. 1991) – absolwentka filologii polskiej (UKSW), studentka kulturoznawstwa. Uzależniona od kawy, gór i wielogodzinnych spektakli Krystiana Lupy, któremu to poświęciła swoją pierwszą pracę magisterską. Obecnie pochyla się nad problemem wielkich powieści w teatrze postdramatycznym, jednak maraton prac dyplomowych rozpoczął licencjat poczęty z miłości do edytorstwa historycznego, a dotyczący staropolskich satyr o kobietach i na kobiety.

Anna Goworek (ur. 1991) – absolwentka filologii polskiej na UKSW i przyszła absolwentka kulturoznawstwa tejże uczelni. Temat magii i czarów nie jest jej obcy, gdyż wśród jej zainteresowań centralne miejsce zajmuje literatura fantasy, a swoją pracę licencjacką i magisterską poświęciła kolejno analizie „Przygód Alicji w Krainie Czarów” i jej rekonstektualizacjom oraz wizerunkowi kota w polskiej literaturze fantastycznej XX i XXI wieku.

Bartosz T. Wieliński (ur. 1978) – dziennikarz “Gazety Wyborczej”. Pisze o Niemczech, o współczesnej polityce oraz o poplątanej i przerażającej niemieckiej historii. W latach 2005-2009 był korespondentem „Gazety” w Berlinie. Przeprowadził wywiady z najważniejszymi politykami Niemiec, w tym z kanclerz Angelą Merkel. Laureat Grand Press 2013 w kategorii reportaż prasowy.

Baba w ogień, chłopom lżej

Lokal przy ul. Andersa 29 oraz ul. Jazdów 3/12
jest wykorzystywany na cele kulturalne
przez Projekt: Polska dzięki pomocy Miasta Stołecznego Warszawy – Dzielnicy Śródmieście.

Warszawa Śródmieście

Materiały ze strony są dostępne na licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa 4.0
(o ile nie jest to stwierdzone inaczej). Pewne prawa zastrzeżone na rzecz Projekt: Polska.
Creative Commons License

Projekt: Polska
☀ szota.biz